ŞAH İSMAİL ALEVİMİ?
ŞAH İSMAİL ALEVİMİ?
-Şah İsmail zorda kalan Alevilere yardım etmedi mi ? Daha doğrusu neden etmedi ?
Etmedi, çünkü Aleviler Osmanlılar için olduğu kadar Safeviler için de büyük endişe kaynağıydılar.
Baba Tekeli taraftarları 1511 yılının sonbaharında Tokat-Almus’un kuzeyindeki dağlık bölgeye ulaştılar. Baba Tekeli’nin vasiyeti üzerine, gelecek baharda Osmanlı Devleti üzerine yürümek için hazırlıklara başladılar.Bu niyetle Osmanlıya karşı ittifaklar aradılar, Baba Tekeli’nin iki komutanı Kara İskender ve Sofu İsa işbirliği önermek üzere İran hükümdarı Şah İsmail’i ziyaret ettiler.
Bu ziyaret sahnesini virgülüne dokunmadan, Osmanlı tarihçisi Hoca Sadettin’den aktarayım,
“Toy alanına iki büyük kazan kurdurup su ile doldurduktan sonra, altlarına pek çok ateş yaktırıp, cehennem suyu gibi kaynattırarak sıpsıcak eyledi. Görenler aş pişirmek için hazırlatılmış sanırdı. Tekeliler’in biri güya başbuğu, öteki de onun veziri olan elebaşını, bulunduğu gölgeliğe, huzuruna getirtti ve onlara kendisiyle Beyazıt Han arasında baba/oğul hukuku olduğunu, ona el uzatmanın kendisine dokunacağını neden akıllarına getiremediklerini, neden eşkıyalık ettikleri gibi sorular sordu. Ancak aldığı yanıtlardan tatmin olmamış gözüktü ve verdiği işaretle iki Tekeli’yi meydanda ‘çiğlerin pişmesi için’ kaynatılan cehennem sıcaklığında kazanlara attırdı. Öteki beyler de öldürülüp, kalanlar elden geçirildi.”
Osmanlı tarihçilerinin anlatımı ile özetlersek ‘Osmanlı hükümeti Şahkulu vak’asını mütaakıp Isparta ve Antalya taraflarında ele geçirdiği Kızılbaşları Mora’da zapt edilen Mudon ve Koron taraflarına tehcir ‘’ etti.
Tam da bu dönemde Doğuda İran sınırındaki Alevilerden dört bin aile de Şah İsmail tarafından daha doğuya doğru sürgün edildiler.Bugün Güney İran’da yaşayan Alevilerin büyük çoğunluğu Şah İsmail tarafından yurtlarından koparılmış dört bin ailenin ardıllarıdırlar.
On beşinci yüzyılın başlarında Alevi coğrafyası Osmanlılar ve İranlılar tarafından talan edildi ve boşaltıldı Ülke bomboş oldu, topraklar insansız kaldı. Doğuya giden yollar da Batıya giden yollar da, aç, susuz, yorgun, yaralı ve acılı insanlarla doldu.
Alevilere,ulu mürşit, büyük Alevi dostu diye kabul ettirilmeye çalışılan Sah İsmail işte budur.
-Şah İsmail Alevi düşmanıydı diyorsunuz.Alevi Ayin-i Cemlerinin ayrılmaz bir parçası olan Şah İsmail’e ait nefesler için ne diyeceksiniz ?
Siz ulu Alevi ozanı Şah Hatayi’ye ait olan nefeslerden bahsediyorsunuz.Eğer yaygın olarak kabul edildiği gibi o nefesler Şah İsmail’e ait olsaydı ,dizelerin dili de Azeri Türkçe’si olurdu.
Pırıl,pırıl bir Anadolu Türkçe’si ile söylenmiş o nefesleri şöyle bir inceleyin bakalım içinde Şah İsmail’in yaşadığı coğrafyaya,içinde bulunduğu zamana yada soluduğu atmosfere ait bir şey bulabilir misiniz ? Bir ozan kendi yaşamını,çevresini başından geçenleri dizelerine yansıtmadan yapabilir mi?
Şah İsmail çatışmalar içinde çok maceralı ve çok kısa bir yaşam sürdü.Kısa ömrüne pek çok katliam sığdırdı. .
Şah İsmaik, öz annesini bile gözünü kırpmadan öldürecek kadar acımasız biriydi
Bahçivan satma bu gülü
Haramdır parası pulu
Ağlatma dertli bülbülü
Gözyaşını silmez imiş.
Diyebilecek kadar naif bir ozan annesine kıyabilir mi? Anne katilinin Alevi erkanında üstelik mürşitlik postunda ne işi olabilir ki ?
Şah İsmail, Alevi tarihinin ‘kuzu postuna bürünmüş kurt’udur. O Alevilere hiçbir zaman destek sunmadığı gibi ‘iyi adam’ kisvesine bürünerek, eziyet dolu çağlarında Aleviliğe ‘kötü adam/Osmanlı’nın verdiği zararlardan çok daha fazlasını verdi.Onun zamanında Safevi propagandacıları Anadolu’yu köy köy dolaşarak Aleviliğin üzerini kaplayan ve bugüne kadar sürüp gelen Şii/Safevi istilasının temellerini attılar. ‘Buyruk’ adı verilen Safevi propaganda kitapçıkları onun zamanında Anadolu’nun Alevi köylerine kadar yayıldı. Alevi erkanında .‘Hakk’ anlamına gelen ‘Şah’ sözcüğünün Safevi şahı olduğu izlenimi onun tarafından yaygınlaştırıldı.
Büyük Alevi ozanı ve mürşidi Hatayi’ye ait nefeslerin, deyişlerin Şii motiflerle bezenerek deforme edilmesi ve bu kutsal deyişlerin Şah İsmail’e mal edilmesi bizzat onun tarafından tasarlanmış bir kültür hırsızlığı olmasa bile onun ektiği tohumların ürünüdür.
Alıntı :Eski Çağ'dan Cumhuriyet'e Alevilik - Erdoğan Çınar ,Ali Karul
- Yorum yazmak için giriş yapın veya kayıt olun
